ที่ตั้งและการเดินทาง
ต.ด่านซ้าย อ.ด่านซ้าย อยู่ห่างจากที่ว่าการ อ.ด่านซ้ายประมาณ 2 กม.
รถยนต์ส่วนตัว จากตลาดด่านซ้าย มาตามถนนผ่านวัดโพนชัย พอถึงสี่แยกให้เลี้ยวขวาไป แล้วเลี้ยวซ้ายอีกครั้งเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 2014 พระธาตุศรีสองรักอยู่ทางขวามือ
รถประจำทาง นั่งรถสายเลย-หล่มสัก ไปลงที่ อ.ด่านซ้าย จากนั้นนั่งรถรับจ้างจากตลาดไปพระธาตุศรีสองรัก ค่ารถ 15 บาท



พระธาตุศรีสองรัก
.
   พระธาตุศรีสองรัก เป็นปูชนียสถานศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองของ อ.ด่านซ้าย และเมืองเลย พระธาตุศรีสองรักสร้างขึ้นมาตั้งแต่สมัยอยุธยาและเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาว อ. ด่านซ้าย มานับแต่นั้น และมักมีผู้เดินทางผ่านมาเพื่อแวะนมัสการเป็นสิริมงคลกันโดยมิได้ขาด รวมทั้งทุกวันเพ็ญเดือน 6 ชาว อ.ด่านซ้าย จะมีประเพณีสมโภชพระธาตุศรีสองรักสืบต่อกนมาหลายร้อยปีแล้ว
ประวัติ พระเจดีย์องค์นี้สร้างขึ้นเพื่อเป็นอุเทสิกเจดีย์ (หมายถึงเจดีย์ที่สร้างขึ้นโดยเจตนาอุทิศให้พระศาสนาโดยไม่กำหนดว่าต้องเก็บรักษาสิ่งใด) สร้างขึ้นในสมัยอยุธยา พ.ศ. 2103 เพื่อเป็นสักขีพยานในการทำสัญญาพระราชไมตรีระหว่างสมเด็จพระมาหาจักรพรรดิแห่งอาณาจักรอยุธยา และพระเจ้าไชยเชษฐาธิราช มหาราชองค์หนึ่งแห่งอาณาจักรล้านช้าง ด้วยในระยะนั้นกรุงศรีอยุธยาอยู่ในภาวะไม้สู้ปลอดภัย ทัพพม่ามารุกรานบ่อยครั้ง หวังที่จะแผ่ขยายอิทธิพลมายังลุ่มน้ำเจ้าพระยาน้ำโขง กษัตริย์ทั้งสองสัตยาธิษฐานว่าจะไม่ล่วงล้ำดินแดนของกันและกัน เหตุที่เลือกเนินริมน้ำหมันก็เพราะเป็นจุดสมมุติว่าเป็นด่านเขตแดน ซึ่งเป็นรอยต่อของเขตอิทธิพลอาณาจักรทั้งสอง ในการทำสัตยาธิษฐาน ทั้งสองพระนครส่งเสนาอำมาตย์และพระเถระชั้นผู้ใหญ่เข้าร่วมพิธีเป็นจำนวนมาก มีผู้ตั้งข้อสังเกตว่าผู้คนทั้งสองฝ่ายที่มาร่วมสร้างและเฉลิมฉลอง ทั้งข้าทาส ช่าง ทหาร และสมณชีพราหมณ์ส่วนหนึ่ง คงไม่ได้อพยพไปไหน เพราะต้องเป็นข้าเฝ้าพระธาตุ ต่อมาคนเหล่านี้ก็คงรวมกลุ่มกับชาวบ้านเดิมแล้วขยับขยายเป็นชุมชนใหญ่ขึ้น
สิ่งที่น่าสนใจ พระธาตุศรีสองรัก องค์พระธาตุมีลักษณะศิลปกรรมแบบล้านช้าง พระเจดีย์ก่ออิฐถือปูน สูงประมาณ 30 ม. ฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุมไม้สิบสอง องค์ระฆังทรง บัวเหลี่ยม สัณฐานคล้ายคลึงกับพระธาตุพนม พระธาตุหลวง (เวียงจันทน์) พระธาตุศรีโคตรบอง (แขวงคำม่วน) และพระธาตุอื่นๆ แถบลุ่มน้ำโขง ผิดกันที่ทรงชะลูดหรือป้อมกว่า วันที่ 15 ค่ำ เดือน 6 ของทุกปี ชาวด่านซ้าย หรือ ลูกผึ้งลูกเทียน จะร่วมกันจัดงานสมโภชพระธาตุศรีสองรักขึ้น โดยนำต้นผึ้ง ผูกเป็นรูปสามเหลี่ยมพีระมิด ประดับด้วยขี้ผึ้งรูปดอกไม้ เทียวเวียนหัว และเทียนเซ่นคนเซ่นสัตว์ มาถวายองค์พระธาตุ ถือเป็นประเพณีอันศักดิ์สิทธิ์ที่เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปีในดินแดนแห่งนี้
ข้อปฏิบัติเกี่ยวกับองค์พระธาตุศรีสองรัก
1.ไม่ควรนำสิ่งของหรือดอกไม้สีแดงขึ้นบูชา
2.ไม่ควรแต่งกายด้วยชุดสีแดงขึ้นไปนมัสการ เพราะองค์พระธาตุสร้างขึ้นเพื่อสัจจะและไมตรี สีแดงเป็นสัญลักษณ์ของเลือดและความรุนแรง
3.ไม่ควรกางร่ม สวมหมวก รองเท้าขึ้น
4.ไม่ควรนำเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปีขึ้นไปนมัสการ